Baza Wiedzy
Stal S235JR - właściwości, oznaczenia i co z nich wynika przy cięciu, gięciu i spawaniu
Większość detali ciętych, giętych i spawanych, które pracują w temperaturze otoczenia, powstaje ze stali S235JR i tak też wygląda dokumentacja, jaka trafia do nas najczęściej.
Zamówienie zmienia się w trzech sytuacjach: wyrób pracuje w temperaturze poniżej zera (odmiana J2 zamiast JR), blacha ma powyżej 16 mm grubości (niższa granica plastyczności, inaczej liczony przekrój) albo o przekroju decyduje naprężenie, nie sztywność (wtedy w sumie korzystniej wychodzi użycie stali S355).
Poniżej wyjaśniam: co znaczą litery i stare symbole na rysunku, wartości z karty huty według grubości, jak stal S235 zachowuje się podczas cięcia na laserze, gięcia na prasie krawędziowej i przy spawaniu. Znajdziesz tu również typowe pomyłki, jakie zdarzają się w zamówieniach, które otrzymujemy, i listę, co podać w zapytaniu, aby wycena była szybka i dokładna.
W tym tekście:
- JR, J0 czy J2: która odmiana do Twojego wyrobu
- St37-2, Fe 360 i St3S: stare symbole na rysunku
- Granica plastyczności S235 według grubości i reszta karty huty
- S235 w cięciu, gięciu i spawaniu u nas
- Czy S235 wystarczy na ramę maszyny
- Do czego S235 najlepiej się nadaje
- Typowe pomyłki w zamówieniu detali ze stali S235
- Jaki atest do stali S235 – 2.2 czy 3.1
- Co podać w zapytaniu na detal z S235
- FAQ
JR, J0 czy J2: która odmiana do Twojego wyrobu
Litery po liczbie 235 opisują udarność, czyli odporność na pęknięcie przy uderzeniu, i podają temperaturę, w której huta tę odporność potwierdza. Wytrzymałość jest we wszystkich trzech odmianach taka sama, różni je temperatura badania.
- JR – praca łamania minimum 27 J w temperaturze +20 stopni C,
- J0 – te same 27 J w temperaturze 0 stopni C,
- J2 – te same 27 J w temperaturze -20 stopni C.
W handlu i na rysunkach dominuje JR i dla elementów pracujących w temperaturze otoczenia to wystarcza. Konstrukcja stojąca na zewnątrz przez zimę albo odpowiedzialny węzeł spawany to moment, w którym w zamówieniu wpisuje się J2. Rozróżnienie kosztuje najwięcej wtedy, gdy wychodzi na jaw dopiero przy reklamacji, bo wymiana materiału w gotowym zespole oznacza wykonanie całej albo dużej części konstrukcji drugi raz.
Litera C na końcu symbolu, jak w S235JRC (numer 1.0122), oznacza gwarantowaną przydatność do gięcia na zimno z promieniami podanymi w karcie huty: od 1,6 mm przy blasze 1-1,5 mm do 60 mm przy 25-30 mm.
St37-2, Fe 360 i St3S: stare symbole na rysunku
Dokumentacja starszych wyrobów krąży często ze zdezaktualizowanymi symbolami, a hurtownia i tak wysyła S235JR. Tabela pozwala rozpoznać, że rysunek sprzed dwóch dekad i dzisiejszy atest mówią o jednym materiale.
Oznaczenie | System | Gdzie je spotkasz |
S235JR | EN 10025-2, obowiązująca | nowe rysunki i atesty |
1.0038 | numer materiałowy, aktualny | atesty i dokumentacja niemiecka |
1.0037 | numer materiałowy, starszy zapis | atesty sprzed zmiany numeracji |
S235JRG2 | EN 10025:1993, zastąpiona w 2004 | rysunki i atesty sprzed 2004, ten sam materiał co dzisiejsze S235JR |
St37-2 | DIN 17100, wycofana | starsze rysunki niemieckie i polskie |
Fe 360 B | EN 10025:1990, wycofana | dokumentacja z lat 90. |
St3S | PN-88/H-84020, wycofana | polskie rysunki i archiwa zakładowe |
A36, Q235B | ASTM A36 i GB/T 700, obowiązujące poza Europą | dokumentacja z USA i z Chin. Porównanie handlowe, nie zamiana jeden do jednego: A36 ma minimalną granicę plastyczności 250 MPa i nie wymaga próby udarności |
Granica plastyczności S235 według grubości i reszta karty huty
S235JR to niestopowa stal konstrukcyjna wg EN 10025-2 (polskie wydanie PN-EN 10025-2:2019-11), najpowszechniejszy gatunek w polskiej wytwórczości. Granica plastyczności maleje wraz z grubością wyrobu, bo grubszy materiał chłodzi się po walcowaniu wolniej i ma inną strukturę. Tabela oznacza jedno: przekrój z blachy 20 mm liczy się na 225 MPa, nie na 235. Do wymiarowania konstrukcji Eurokod EN 1993-1-1 (tablica 3.1) upraszcza te schodki do dwóch: 235 MPa do 40 mm i 215 MPa w zakresie od 40 do 80 mm.
Grubość nominalna | min. ReH wg EN 10025-2 | Rm |
do 16 mm | 235 MPa | 360-510 MPa |
od 16 do 40 mm | 225 MPa | 360-510 MPa |
od 40 do 100 mm | 215 MPa | 360-510 MPa |
Reszta karty huty jest albo wspólna dla całej rodziny stali konstrukcyjnych, albo dotyczy spawania. Z tej tabeli wynika, że o ugięciu decyduje przekrój, nie gatunek, a niski równoważnik węgla pozwala spawać bez zabiegów dodatkowych. Wartości poniżej pochodzą z karty materiałowej thyssenkrupp dla S235JR (PDF, wydanie 11.2016), która przepisuje tabele EN 10025-2.
Właściwość | Wartość |
moduł Younga E | 210 GPa, tyle samo co S355 |
gęstość | 7850 kg/m3 |
udarność odmiany JR | min. 27 J przy +20 stopniach C; poniżej 6 mm grubości norma nie wymaga próby |
wydłużenie A | min. 26 % przy grubości od 3 do 40 mm |
węgiel C | najwyżej 0,17 % do 40 mm grubości |
równoważnik węgla CEV | najwyżej 0,35 do 40 mm grubości, 0,38 od 40 do 150 mm |
S235 w cięciu, gięciu i spawaniu u nas
Cięcie laserowe. Niska zawartość węgla i brak dodatków stopowych sprawiają, że S235 tnie się tlenem albo azotem w całym zakresie, który wchodzi na stół, a o krawędzi rozstrzyga gaz. Cięcie tlenem podtrzymuje spalanie żelaza, więc pozwala ciąć grubiej przy tej samej mocy, ale zostawia na krawędzi cienką warstwę tlenków, która pogarsza przyczepność powłoki malarskiej. Azot daje krawędź metalicznie czystą, gotową pod malowanie proszkowe i pod spoinę, kosztem wolniejszego cięcia grubych blach. Laser tnie S235 maksymalnie do 25 mm grubości na ByStar Fiber 10 kW i do 20 mm na ByStar Fiber 3 kW, na polu roboczym 3100 x 1580 mm, przy masie detalu do 1100 kg. Rury i profile zamknięte z tej rodziny, oznaczane S235JRH wg EN 10219-1, idą na Lasertube LT Fiber EVO, w zakresie średnic od 12 do 140 mm.
Gięcie. Niższa granica plastyczności oznacza mniejsze sprężynowanie powrotne niż przy S355, więc kąt po zwolnieniu nacisku leży bliżej nastawy prasy, a wydłużenie 26 % daje zapas na gięcie bez pęknięć na krawędzi zewnętrznej. Karta huty podaje dla odmiany JRC zalecany promień wewnętrzny od około jednej grubości przy blachach do 3 mm do około dwóch grubości przy 10 mm. Promień dla konkretnego detalu wynika z narzędzia na prasie i stoi w wycenie. Przy gięciu blach na prasach AMADA HFE M2 o nacisku nominalnym 500, 800 i 2200 kN S235 jest materiałem najbardziej przewidywalnym z całej rodziny.
Spawanie. Niska zawartość węgla (najwyżej 0,17 %) i równoważnik węgla najwyżej 0,35 do 40 mm grubości pozwalają spawać ten gatunek procesami standardowymi, MAG, TIG, elektrodą otuloną i łukiem krytym, bez podgrzewania wstępnego przy typowych grubościach blach konstrukcyjnych, tak w spawaniu zrobotyzowanym, jak i ręcznym. Odmiana JR nie zwalnia przy tym z pytania o temperaturę pracy gotowego wyrobu, bo 27 J jest potwierdzone przy +20 stopniach C.
Czy S235 wystarczy na ramę maszyny
Jeżeli o przekroju decyduje ugięcie, mocniejszy gatunek nie zmieni nic poza ceną materiału. Moduł sprężystości wynosi około 210 GPa dla obu gatunków, więc belka z S355 ugnie się dokładnie tak samo jak belka z S235.
Przewaga S355 pojawia się tam, gdzie przekrój wyczerpuje naprężenie. Wyższa granica plastyczności pozwala wtedy zejść z masą produktu, a o ile dokładnie, rozstrzyga wyboczenie, konstrukcja połączeń i to, czy o przekroju nie zdecyduje jednak ugięcie. Skrót decyzyjny mieści się w jednym pytaniu: co ograniczyło przekrój. Naprężenie oznacza policzenie wariantu S355, przemieszczenie oznacza pozostanie przy S235. Pełne porównanie odmian i zachowania w obróbce stoi w karcie stali S355.
Nie wiesz, czy Twój wyrób potrzebuje odmiany J2 albo gatunku S355? Wyślij zapytanie z rysunkiem (DXF albo STEP) i gatunkiem z dokumentacji na kontakt@gpsteelsolutions.com. Razem z naszym technologiem dobierzemy gatunek i odmianę pod warunki pracy Twojego detalu i przygotujemy ofertę. Jacek Sobuś
Do czego S235 najlepiej się nadaje
Ramy i obudowy maszyn, bo gatunek spawa się bez podgrzewania wstępnego przy typowych grubościach. Wsporniki i balustrady, bo o przekroju decyduje tam sztywność, a ta nie zależy od gatunku. Elementy zabudów i typowa ślusarka konstrukcyjna, bo materiał gnie się przewidywalnie i kosztuje mniej niż gatunki o wyższej granicy plastyczności. Tak przychodzi do nas większość dokumentacji na detale cięte, gięte i spawane.
Poza tym zakresem zostają dwa przypadki. Elementy pracujące poniżej zera, bo udarność odmiany JR jest potwierdzona dopiero przy +20 stopniach C. Przekroje wyczerpane naprężeniem, gdzie mimo wyższej ceny kilograma taniej wychodzi S355.
Typowe pomyłki w zamówieniu detali ze stali S235
Każda z tych pomyłek wychodzi dopiero po dostawie materiału albo po spawaniu, dlatego wyłapujemy je na etapie zapytań i ofertowania.
Pomyłka | Co się dzieje | Jak tego uniknąć |
JR wpisane przy wyrobie, który pracuje poniżej zera | udarność jest potwierdzona tylko przy +20 stopniach C, więc reklamacja pęknięcia na mrozie nie ma pokrycia w ateście | podać temperaturę pracy, zamówić J0 albo J2 |
blacha powyżej 16 mm policzona na 235 MPa | rzeczywista granica plastyczności to 225 MPa do 40 mm i przekrój wychodzi za mały | liczyć na wartość z tabeli dla danej grubości |
rura albo profil zamknięty zamówione jako S235JR | kształtowniki zamknięte mają własną normę, EN 10219-1 (na zimno) albo EN 10210-1 (na gorąco), i symbol S235JRH; atest na blachę nie pokrywa rury | przy rurach i profilach podać wyrób, normę i grubość ścianki, nie sam gatunek |
stary symbol na rysunku, nowy na ateście | dział jakości widzi St3S na rysunku i S235JR na dokumencie i potrafi wstrzymać odbiór partii | dopisać w zamówieniu odpowiednik z tabeli wyżej |
atest 2.2 tam, gdzie odbiór wymaga 3.1 | po dostawie nie da się dorobić wyników badań partii | typ dokumentu wg EN 10204 podać w zapytaniu razem z gatunkiem |
A36 albo Q235B przepisane jako S235JR | inna granica plastyczności (A36: 250 MPa) i inny zakres badań, zamiana bez uzgodnienia zmienia właściwości wyrobu | gatunek docelowy ustala konstruktor, wycena idzie na uzgodniony |
oczekiwanie wyników udarności na ateście blachy 3 mm | poniżej 6 mm grubości norma nie wymaga próby udarności i pole KV na ateście zostaje puste | wymaganie udarności dla cienkiej blachy trzeba zamówić osobno |
Jaki atest do stali S235 - 2.2 czy 3.1?
Rodzaj dokumentu odbiorczego ustala się w zamówieniu, bo po dostawie towaru nie da się go uzupełnić wstecz. Rozróżnia je EN 10204, a różnica dotyczy tego, czy dostajesz wyniki badań swojej zamówionej partii stali, czy samo potwierdzenie gatunku.
Typ wg EN 10204 | Co zawiera | Kiedy wystarcza |
2.2 | świadectwo zgodności z kontroli niespecyficznej | gdy trzeba potwierdzić gatunek bez badań konkretnej dostawy |
3.1 | wyniki badań dostarczanej partii | konstrukcje spawane, detale z wymaganą udarnością, dokumentacja odbiorowa |
Co sprawdzić w ateście po dostawie
- Czy typ dokumentu zgadza się z zamówieniem: 2.2 czy 3.1 wg EN 10204.
- Czy oznaczenie gatunku na ateście odpowiada temu z rysunku, także w zapisie historycznym.
- Czy numer materiałowy to 1.0038 albo 1.0037.
- Czy odmiana udarności zgadza się z temperaturą pracy wyrobu: JR, J0 czy J2.
- Czy grubość z atestu mieści się w tym samym przedziale ReH, na który liczono przekrój.
- Czy numer wytopu z atestu da się powiązać z przywieszką na materiale.
Co podać w zapytaniu na detal z S235
Komplet z tej listy pozwala wycenić detal bez dodatkowego dopytywania z naszej strony. Brak pliku DXF albo STEP zatrzymuje wycenę na starcie, bo bez niego nie jesteśmy w stanie niczego dokładnie policzyć.
- Gatunek z odmianą: S235JR, J0 albo J2. Jeśli rysunek ma stary symbol, dopisz, że chodzi o S235JR.
- Grubość blachy albo, przy rurze i profilu, wymiar przekroju, grubość ścianki i norma wyrobu (EN 10219-1 albo EN 10210-1)
- Plik: DXF albo STEP do cięcia i gięcia, PDF z wymiarami i tolerancjami, które są dla Ciebie krytyczne.
- Liczba sztuk i informacja, czy zamówienie będzie się powtarzać.
- Dokument odbiorczy: 2.2 czy 3.1 wg EN 10204.
- Warunki pracy wyrobu: temperatura, praca na zewnątrz. To rozstrzyga o odmianie.
- Wykończenie: detal surowy, malowany proszkowo albo cynkowany. Wpływa na dobór gazu przy cięciu i na to, co dostarczamy w komplecie.
Masz komplet z listy? Wyślij go na kontakt@gpsteelsolutions.com. Wrócę z wyceną i z uwagami do detalu, jeśli po naszej stronie widać, że da się go wykonać prościej albo taniej. Jacek Sobuś
FAQ
S235JR - co to za stal?
Niestopowa stal konstrukcyjna ogólnego przeznaczenia wg EN 10025-2. Minimalna granica plastyczności 235 MPa do grubości 16 mm, udarność 27 J przy +20 stopniach C, numer materiałowy 1.0038. Dawniej oznaczana St37-2, Fe 360 B, St3S i S235JRG2.
Ile wynosi moduł Younga stali S235?
Około 210 GPa w temperaturze otoczenia, tyle samo co dla S355 i pozostałych stali konstrukcyjnych. Wartość nie zależy od gatunku, spada dopiero z temperaturą: karta huty podaje 197 GPa przy 200 stopniach C i 190 GPa przy 300 stopniach C.
Czym różni się DC01 od S235 przy cięciu laserem?
Oba tnie się tak samo. DC01 to blacha walcowana na zimno wg EN 10130, z gładką powierzchnią bez zgorzeliny i granicą plastyczności najwyżej 280 MPa, dobraną pod tłoczenie, nie pod nośność. S235JR to wyrób walcowany na gorąco z gwarantowanym minimum 235 MPa. Cienkie detale, w których liczy się powierzchnia pod malowanie, idą z DC01, detale liczone na nośność z S235.
Co oznacza N w S235JR+N?
Stan dostawy: wyrób walcowany normalizująco albo normalizowany, o drobniejszym i bardziej wyrównanym ziarnie. Bez tego dopisku stan dostawy wybiera huta. Sama litera JR nie oznacza żadnej obróbki cieplnej, opisuje tylko temperaturę próby udarności.
Czy S235JR trzeba podgrzewać przed spawaniem?
Przy równoważniku węgla do 0,35 i typowych grubościach blach konstrukcyjnych nie. Podgrzewanie wchodzi w grę przy grubych złączach i ustala je technolog w instrukcji spawania WPS razem z parametrami. Do konstrukcji pracujących w niskich temperaturach zamawia się odmianę J2 i atest 3.1.
Jaka jest twardość stali S235?
Norma EN 10025-2 nie stawia wymagania twardości dla tego gatunku, bo odbiór opiera się na granicy plastyczności, wytrzymałości i udarności. Wartości podawane w katalogach są orientacyjne i pochodzą z przeliczenia z wytrzymałości.
Jacek Sobuś, Manager ds. rozwoju sprzedaży i oferty
Pytania albo uwagi do tego artykułu – napisz do mnie bezpośrednio: j.sobus@gpsteelsolutions.com, albo skontaktuj się z nami.
Aktualizacja: wrzesień 2026
Zobacz również w Bazie wiedzy
